OMGEVINGSBOEK
TYPE APPLICATIEonline werken
BESCHIKBAARHEIDonmiddellijk online uitvoeren
VINDPLAATShttp://omgevingsboek.wikispaces.com
EXTRAprintklare werkbladen
DOELGROEPoudste kleuters, 1ste, 2de, 3de, 4de, 5de, 6de
LEERGEBIEDwero
DOMEINruimte, natuur, ...
THEMAfeesten, verdwalen, de markt, de brandweer, waar is ?, de boerderij, fauna en flora, klas, vervoer, huis, stad en platteland, gevaar en veiligheid, omgeving
EINDTERMEN - ONTWIKKELINGSDOELEN - ONTWIKKELINGSASPECTEN ontwikkelingsdoelen: OD wero 6.3, OD wero 6.9, OD wero 6.10
eindtermen wereldoriëntatie: ET-ruimte 6.6, ET-ruimte 6.7, ET-ruimte 6.8, ET-ruimte 6.12
LEERPLANDOELEN wereldoriëntatie: 0.10, 0.15, 9.1, 9.6, 9.7, 9.8, 9.9, 9.10, 9.14, 9.15, 9.16, 9.17, 9.18, 9.20, 9.21
ICT EN LEERPROCES zie ICT-deelcompetenties
ONTWIKKLEINGSASPECTEN71, 66, 65, 50
LESDOELEN - AANPAK - NIVEAUSEen omgevingsboek is een verzameling van elementen uit de nabije en verdere leefomgeving.

Concrete doelstellingen:
-de leerlingen een beter beeld van hun omgeving geven en daarvoor bewondering wekken
-typische cultuur- als natuurelementen in de leefomgeving (ver)kennen
-op een gebruiksvriendelijke manier beschrijvingen omtrent de omgeving raadplegen en aanvullen

Beginsituatie:
Kinderen zijn vertrouwd met hun gezin en met de straat waarin zij wonen. Op school wordt aandacht besteed aan de nabije en verdere omgeving.

Omschrijving:
In een omgevingsboek worden deze gegevens gerubriceerd in categorieën:
-gebouwen (historisch, musea, kerken, scholen, openbare diensten, ...)
-natuurelementen (landschappen, milieu, fauna en flora, ...)
-mensen (bekende personen, ambachten, beroepen, integratie, experten...)
-activiteiten (vrijetijdsbesteding, industrie, handel, markten, cultureel, heemkunde...)
-gebruiken (feesten, volkse verhalen, volkse gewoonten, klederdracht, ...)
-talen (dialecten, taalgebruik, ...)
-...

Tips:
-Het omgevingsboek kan groeien met wat kinderen zelf (onder begeleiding van leerkrachten) aanbrengen via een (wandel/uitstap)verslagfiche die digitaal kan worden ingevuld.
-Een omgevingshoek kan gevuld worden met afgedrukt materiaal uit het omgevingsboek.

Een omgevingsboek kan onder diverse vormen bestaan:
-als papieren boekje of mapje
-als steekkaartendoos
-als digitale database van invulformulieren
-als "wiki"

In deze fiche wordt ingegaan op het digitale "wiki-omgevingsboek", d.w.z. als webtoepassing waarmee webdocumenten gezamenlijk kunnen worden bewerkt (denk aan "Wikipedia"). De term is afgeleid van het woord "wiki wiki", dat uit het Hawaïaans komt en 'snel, vlug, beweeglijk' betekent. Met het wiki-omgevingsboek kunnen actieve en een passieve leerprocessen gestuurd worden en krijgt de implementatie van de ICT-competenties veel kansen.

a) het omgevingsboek gebruiken als bron (kijken en leren van de anderen)
b) het omgevingsboek zelf aanvullen

In de kerngedachten over de eindtermen wereldoriëntatie lezen we: 'Met wereldoriënterend onderwijs verwerven kinderen kennis en inzicht in zichzelf en hun relatie tot de omgeving, verwerven zij vaardigheden om in interactie te treden met die omgeving en worden zij gestimuleerd tot een positieve houding ten aanzien van zichzelf en hun omgeving'. Wereldoriëntatie is steeds 'gericht' op de 'wereld', en de belangrijkste wereld voor de kinderen in hun eigen buurt. Het is dus erg belangrijk een zicht te krijgen op wat er in de nabije en verder af gelegen omgeving van de school allemaal te zien en te beleven valt.

Daarom moet in het milieuboek zoveel mogelijk verschillende gegevens, weliswaar op een systematische wijze, kunnen geïnventariseerd worden. Volgend lijstje biedt een overzicht, maar is zeker niet limitatief:
-naam van het gegeven
-adres
-telefoonnummer (eventueel met naam van een contactpersoon)
-faxnummer (interessant wanneer de school zelf over een fax beschikt)
-beschrijving van het gegeven
-een foto kan interessant zijn als eerste indruk
-als het om een openbare instelling gaat de openingsuren
-indien er moet betaald worden de toegangsprijs (vraag de groepsprijs)
-een routebeschrijving
-de afstand tot de school
-een URL-adres (van een website) waar bijkomende informatie kan ingewonnen worden
-het E-mailadres als dat er is
-een kaart kan verhelderend zijn
-een beschrijving hoe de plaats te bereiken is met het openbaar vervoer
-een aantal trefwoorden
-eventueel interessante doelstellingen (denk ook aan leerplandoelen en eventueel eindtermen/ontwikkelingsdoelen)
-informatie verstrekken (evt. via opzoeken)
-uitstap (bezienswaardigheden) / fotograferen onderweg
-verwerking: in groep korte neerslag per foto(reeks)
DIFFERENTIATIE - REMEDIËRING 
INSTRUMENTELE VAARDIGHEIDBG4, BG7, AG5, AG9, AG11, AG14, IZ5, IZ6, IZ7, IZ9, IZ12, IZ13
BRONNEN- http://users.skynet.be/aginfo/Artmboek.rtf (Guido Aerts - Veldenstraat 71 - 2800 Mechelen)
Wereldoriëntatie: leerplan p. 25 en 129
- http://www.zonnekind.org/omgevingsboek
SAMENSTELLERGéry De Munter, Guy Claeys